ဆန္းစစ္ ေလ့လာခ်က္မ်ား

ႏိုင္ငံတကာ ေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအတြက္ အြန္လိုင္း ေရဒီယို

စီမံကိန္း - ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ အသံ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈ
 

အဖြဲ႕အစည္း - ဒီဇင္ဘာ-၁၈ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈ
 

ရည္ရြယ္ခ်က္ - ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရး ျမွင့္တင္ေရးနဲ႔ အကာအကြယ္ေပးေရး

ပရိသတ္ - ေရဒီယို ႒ာနမ်ားနဲ႔ ပရိသတ္မ်ား၊ ေရြ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ား၊ ေရြ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား
 

အမ်ိဳးအစား - podcasts မ်ားကို ပံ့ပုိးမႈ ေပးတဲ့ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာမ်ား (http://www.radio1812.net)
 

အႀကိမ္ အေရအတြက္ - ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း

၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၈ စည္းရုံးလႈပ္ရွားမႈမွာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ားေန႔ကို ဆင္ႏြဲဖုိ႔ အသံ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈ တခုကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၇ ႏိုင္ငံက ေရဒီယို ႒ာနေပါင္း ၅၀ နီးပါးက ပူးေပါင္းပါ၀င္လာခဲ့ ၾကၿပီး၊ အစီအစဥ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ကို၊ တရုတ္၊ ဘဟာ၊ စပိန္ႏွင့္ ကဇက္ စတဲ့ ဘာသာစကားေတြနဲ႔ တင္ဆက္ခဲ့ၾကတယ္။ ၂၀၀၈ ဒီဇင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ စည္းရုံးလႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ဧည့္သည္ေပါင္း ၁၇၀၀ ေက်ာ္က ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ ၾကည့္ရႈခဲ့ၾကတယ္။ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ အသံဖုိင္ေတြကုိ ဖြင့္နားေထာင္ခဲ့ၾကၿပီး ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီမာရသြန္ဟာ ႏွစ္စဥ္က်င္းပတဲ့ အခမ္းအနား တခု ျဖစ္လာတယ္။ အသံဟာ ေထာက္ခံ လႈပ္ရွားမႈအတြက္၊ အထူးသျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြရဲ႕ အေရးကိစၥအတြက္ အေတာ္ေလး အသုံး၀င္ေနတာကုိ ေရဒီယို မာရသြန္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သူ Myriam Horngrn က သေဘာေပါက္လာခဲ့တယ္။ “ကမာၻအႏွံ႔အျပားမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္တဲ့ သူေတြ၊ ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ ေရဒီယို႒ာနေတြ (သုိ႔) အြန္လိုင္း၊ ေအာ့ဖ္လိုင္း ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးနဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ့ ျပပြဲေတြ ရွိၾကၿပီး၊ ေရဒီယိုဟာ လုိအပ္ခ်က္ကုိ လုံး၀ ျဖည့္ဆည္းေပးတဲ့ ကိရိယာ ျဖစ္တယ္” ဆုိၿပီး သူမက ေျပာဆိုခဲ့သည္။ “ေရဒီယုိကုိ (ရုပ္ျမင္သံၾကား၊ အင္တာနက္နဲ႔ မတူပဲ) ကမာၻလုံးတ၀ွမ္းလုံးမွာ ရွိတဲ့ လူအမ်ားစုက သုံးစြဲေနၾကသည္။   ဖြံ႕ၿဖိဳးတဲ့ လူမႈ အသုိင္းအ၀ိုင္းထဲက လူေတြဟာ အလုပ္လုပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္မွာ တျခား အလုပ္ေတြ လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ကားထဲ(သုိ႔) တျခား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးေတြမွာ ျဖစ္ျဖစ္ ေရဒီယိုကို နားေထာင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကမာၻေပၚက ေရဒီယို အမ်ားစုက ႒ာေနဘာသာစကားနဲ႔ ထုတ္လႊင့္ေနၾကတဲ့အတြက္ ပရိသတ္ အေတာ္မ်ားမ်ားဆီ ေရာက္ရွိႏုိင္ဖုိ႔ လြယ္ကူသြားတယ္။” ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ေဒသတြင္း အသံလႊင့္ ႒ာနကေန စၿပီး စီးပြားျဖစ္ ေရဒီယိုေတြအထိ၊ ႏုိင္ငံတြင္း အသံလႊင့္႒ာနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသံလႊင့္႒ာနေတြက အစ အြန္လိုင္း ေရဒီယို႒ာန အမ်ိဳးမ်ိဳးဟာ ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြအတြက္ ေရဒီယို မာရသြန္ကုိ က်င္းပခဲ့ၾကတယ္။ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာရဲ႕ ပင္မစာမ်က္ႏွာေပၚက ကမာၻ႔ေျမပံုထဲမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၾကတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း အားလံုးကို ေဖၚျပထားတယ္။

 

ရုိးရုိး ဖုန္းျမည္သံက သမၼတကို တုန္လွဳပ္ေစတယ္

စီမံကိန္း - ႏိုင္ငံေရးဆုိင္ရာ သတင္းေပးပုိ႔ခ်က္ ဖုန္းျမည္သံ
 

အဖြဲ႕အစည္း - အရင္းအျမစ္ကုိ မသိ၊ viral
 

ရည္ရြယ္ခ်က္ - မဲ မသမာမႈ အေထာက္အထားမ်ားကုိ ေဖၚထုတ္ရန္

ပရိသတ္ - ျပည္သူလူထု၊ အထူးသျဖင့္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ အေၾကာင္း နားလည္တဲ့ လူငယ္ေတြ
 

အမ်ိဳးအစား -  အြန္လုိင္းကေန အခမဲ့ ရယူႏုိင္တဲ့ ဖုန္းျမည္သံ
 

အႀကိမ္ အေရအတြက္ - တႀကိမ္

ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံမွာ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တုန္းက Comelec Commissioner Virgilio Garcillano နဲ႔ သမၼတ Gloria Macapagal - Arroyoin တုိ႔ရဲ႕ စကားေျပာဆုိမႈ အစိတ္အပုိင္း တခုဟာ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြမွာ ဖုန္းျမည္သံ တခု အျဖစ္ အေတာ္ေလး ေရပမ္းစားခဲ့တယ္။ မဲမသမာမႈ လုပ္တယ္ ဆုိတဲ့ အေထာက္အထား ပါရွိတဲ့ တိပ္ေခြေတြ မီဒီယာေပၚမွာ ေရာက္လာတဲ့ ေနာက္တေန႔မွာေတာ့၊ “Hello Garci” ေခၚတဲ့ ဖုန္းျမည္သံဟာ အြန္လုိင္းကေန စတင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့တယ္။ ဖိလစ္ပုိင္ ျပည္သူေတြက အဲဒီ ဖုန္းျမည္သံကို အႀကီးအက်ယ္ ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကတဲ့အတြက္ “Hello Garci” တီးလံုးကို လႊင့္တင္ေပးတဲ့ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ ပ်က္သြားခဲ့ရတယ္။ ၁၇ စကၠန္႔ ၾကာတဲ့ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ တီးလုံးကုိ လူေတြက သူတို႔ရဲ႕ ဖုန္းေတြထဲ ေဒါင္းလုဒ္ ဆြဲခ်ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ဇယားကြက္ရဲ႕ ထိပ္ဆံုးေနရာကုိ ေရာက္ရွိသြားခဲ့တယ္။ အဲဒါဟာ သမၼတကို ဆန္႔က်င္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး တရားမ၀င္တဲ့  လုပ္ေဆာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္ ဆုိၿပီး အာဏာပုိင္ေတြက သတင္း အပုိင္းအစကို မထုတ္လႊင့္ဖုိ႔ မီဒီယာကုိ တားျမစ္ခဲ့ရတယ္။ လူထု သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ယာဥ္ေမာင္းေတြကုိလည္း သူတို႔ရဲ႕ ကား ဟြန္းသံေတြမွာ အဲဒီ ဖုန္းျမည္သံကို အသံုးမျပဳဖုိ႔ သတိေပးခဲ့ၾကတယ္။ The Philipine Center for Investigative Journalism (PCIJ) က အဲဒီ ဖုန္းျမည္သံကို သူတို႔ရဲ႕ ကြန္ရက္ စာမ်က္နာေပၚမွာ တင္ထားၿပီး ဖတ္ရႈတဲ့ သူေတြကုိလည္း သူတုိ႔ရဲ႕ အသံဖန္တီးခ်က္ေတြကုိ ေပးပုိ႔ၾကဖုိ႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့ၾကတယ္။ စကားေျပာဆုိခ်က္ အျပည့္အစုံ ပါတဲ့ တိပ္ေခြ၊ စာသားေတြ၊ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကုိ ေလးေလးနက္နက္ သုံးသပ္ထားတဲ့ links ေတြကုိလည္း ပံ့ပုိးခဲ့ၾကတယ္။ (“Helo Garci” ဖုန္းျမည္သံနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ဒီကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာမွာ ၾကည့္ရႈပါ)

 

လယ္သမားေတြအတြက္ podcasts မ်ား - လက္ေတြ႕ လႈပ္ရွားမႈ (ပီရူးႏုိင္ငံ)

စီမံကိန္း - လယ္သမားမ်ားအတြက္ podcasts မ်ား
 

အဖြဲ႕အစည္း - လက္ေတြ႔ လႈပ္ရွားမႈ
 

ရည္ရြယ္ခ်က္ - လယ္သမားေတြရဲ႕ ေနထုိင္မႈဘ၀ေတြကုိ အေထာက္အပံ့ေပးမဲ့ သတင္းမ်ားကုိ ေပးပုိ႔ရန္
 

ပရိသတ္ - ပီရူးႏုိင္ငံမွ လယ္သမားမ်ား
 

အမ်ိဳးအစား - က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိႏုိင္တဲ့ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳး - podcast ၊ CD မ်ား၊  ေရဒီယုိ၊ ေဒသတြင္း ေမာ္ကြန္းတိုက္မ်ား
 

အႀကိမ္ အေရအတြက္ - ပုံမွန္ အပတ္စဥ္

ပီရူးႏုိင္ငံမွာ ဒီဂ်စ္တယ္ အသံျဖန္႔ျဖဴးတဲ့ နည္းပညာေတြကုိ အသံုးျပဳၿပီး၊ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ သတင္းစကားေတြကုိ လယ္သမားေတြဆီ ႒ာေနဘာသာစကားေတြနဲ႔ ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီ၀န္ေဆာင္မႈဟာ မွတ္ပုံတင္ထားတဲ့ သုံးစြဲသူေတြအတြက္ အခမဲ့ ျဖစ္ၿပီး၊ ပံုမွန္ မြမ္းမံခ်က္ေတြ (updates) ကုိလည္း အလိုအေလွ်ာက္ ရရွိၾကမွာ ျဖစ္တယ္။ Podcast တခုစီကို လယ္သမား အသိုင္းအ၀ိုင္းၾကားမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိသြားေအာင္၊ အင္တာနက္ ခ်ိတ္ထားတဲ့ နယ္ခံသတင္းနဲ႔ ျပန္ၾကားေရး ႒ာနေတြကေန အသံ CD ေတြ ကုိ ျပဳလုပ္ႏုိင္တယ္။ ဖုိင္ေတြကုိ digital audio players (DAPs) ပုံစံနဲ႔ ကူးယူၿပီး၊ လယ္သမားေတြ အဆင္ေျပတဲ့ အခ်ိန္မွာ နားေထာင္ေစႏုိင္တယ္။ အစပိုင္းမွာ သူတို႔ နားမလည္တဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ အပုိင္းေတြကုိ ျပန္ရစ္ၿပီး ဖြင့္ နားေထာင္ေစႏုိင္တယ္။ Podcasts ေတြကို ေရဒီယိုမွာလည္း ထုတ္လႊင့္ၾကၿပီး၊ ပုံမွန္နားေထာင္ေနတဲ့ လူေတြက အလားတူ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ နားေထာင္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း ရရွိၾကတယ္။ ဒါဟာ နည္းေဟာင္းနဲ႔ နည္းသစ္ကုိ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ပရုိဂ်က္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အႀကီးအက်ယ္ ေအာင္ျမင္ေစေနတာ ျဖစ္တယ္။ (အေသးစိတ္ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ သိရွိဖုိ႔ ေဒသဆုိင္ရာ အသံမ်ားရဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ကုိ ဖတ္ရႈပါ)

 

Links မ်ားနဲ႔ အရင္းအျမစ္မ်ား

AMARC (သုိ႔) The World association of Community Rodia Broadcasters ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ေရဒီယုိ အဖြဲ႔၀င္မ်ား ကြန္ရက္ တခု ျဖစ္ၿပီး ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈေတြ၊  အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႔ အခ်ိတ္အဆက္ လုပ္ထားသည္။

Indymedia မွာ လူတဦးတေယာက္ခ်င္းနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ကြန္ရက္၊ လြတ္လပ္တဲ့ မီဒီယာ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ေအာက္ေျခ လူတန္းစားေတြ၊ အသင္းအဖြဲ႔နဲ႔ မဆုိင္တဲ့ သူေတြ၊ အေရးႀကီးတဲ့ လူမႈေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အေရးကိစၥေတြ ပါ၀င္တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ မသက္ဆုိင္တဲ့ သူေတြ ပါ၀င္တယ္။
 

Itrainonline ဟာ NGOs ေတြနဲ႔ အသံထုတ္လုပ္သူေတြ အသုံးျပဳဖုိ႔ အခမဲ့ ရုပ္သံက႑စုံ သင္တန္းပုိ႔ခ်မႈ ပစၥည္းကိရိယာေတြကုိ ပံ့ပုိးေပးတယ္။
 

One World Radio ဟာ NGOs ေတြနဲ႔ ေရဒီယို အသင္းအဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ကြန္ရက္တခု ျဖစ္တယ္၊ ဥပမာအားျဖင့္ One World South Asia ။

ICT Update ဟာ စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ ေက်းလက္ ေကာ္ပုိေရးရွင္း နည္းပညာဌာနက ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကာ္ျငာခ်က္ တခု ျဖစ္ၿပီး၊ ေက်းလက္ေဒသ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆီေလွ်ာ္တဲ့ podcasts ေတြကုိ ထုတ္လႊင့္ေပးတယ္။ 

Pambazuka News ဟာ အာဖရိက တခုလုံးကုိ ၿခဳံငုံတဲ့ အပတ္စဥ္ အီလက္ထရြန္နစ္ သတင္းလႊာ ျဖစ္တယ္၊ podcasts ေတြကုိ ပုံမွန္ အသုံးျပဳၿပီး အဲဒီ သတင္းလႊာထဲမွာ ပါတဲ့ အေၾကာင္းအရာကုိ ျဖည့္စြက္ေပးတယ္။

Podcast တခုကို ဖန္တီးနည္းနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ FLOSS လက္စြဲကို ဖတ္ရႈဖုိ႔ ဒီကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ သြားပါ။ကိုယ္ပိုင္ လက္ကိုင္ဖုန္းအတြက္ podcasts ဖန္တီးနည္း အေၾကာင္း အေသးစိတ္ ေလ့လာဖုိ႔ ဒီ ကြန္ရက္ စာမ်က္နွာကုိ သြားပါ။