လူမႈဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ & web 2.0

 

လူမႈဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး 'မိတ္ေဆြ' စာရင္းတခုကုိ ျပဳစုပါ။ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ ျမွင့္တင္ေၾကာ္ျငာရာတဲ့အေနနဲ႔ သူတုိ႔ဆီ စာေတြ ေပးပုိ႔ပါ။ လူမႈဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြမွာ အျပန္အလွန္ တုံ႔ျပန္တဲ့ စနစ္ရွိတယ္ - တခ်ိဳ႕ လူေတြက သင့္ရဲ႕ အေရးအခင္းကုိ မိတ္ေဆြ တဦးဦးရဲ႕ news feed ကေနတဆင့္ ေတြ႔ရွိသြားၿပီး သင့္ရဲ႕ အေရးအခင္းထဲကုိ ပါ၀င္ဖုိ႔ စာရင္းသြင္း လာႏုိင္တယ္။ ဒီလုိ စာရင္းသြင္းလာတဲ့အခါ လြယ္ကူေခ်ာမြတ္ေစဖို႔ Facebook, Myspace, Bebo (သုိ႔) တျခား လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ profiles ေတြရဲ႕ links ေတြကုိ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာရဲ႕ ပင္မ စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ထည့္သြင္းထားႏုိင္တယ္။ နမူနာေတြကုိ N7nu နဲ႔ Aspiration တုိ႔မွာ ၾကည့္ရႈႏုိင္တယ္။

လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြမွာ အခ်ိန္မ်ားမ်ား ေပးပါ - စာတုိေပးပုိ႔တာ၊ မိတ္ေဆြရဲ႕ ေတာင္းဆုိခ်က္ေတြကုိ အေၾကာင္းျပန္တာ၊ တျခား လူေတြရဲ႕ profiles ေတြမွာ မွတ္ခ်က္ေပးတာတုိ႔ လုပ္ၿပီး အေကာင္းဆုံး အသံုးခ်ႏိုင္တယ္။ ရုိးရုိး လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြ ရွိတယ္၊ ပုိၿပီး လြတ္လပ္၊ လြယ္ကူတဲ့အတြက္ အသုံးျပဳရာမွာ ပုိၿပီး အဆင္ေျပတယ္။ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြမွာ ရွိၾကတဲ့ လူေတြဟာ အဖြဲ႔အစည္းဆန္တဲ့ ဆက္သြယ္မႈမ်ိဳးကုိ သိပ္မႏွစ္သက္ၾကဘူး။

လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြကုိ အသံုးျပဳတဲ့အခါ ဆြဲေဆာင္ခ်င္တဲ့ လူေတြရဲ႕ အေၾကာင္းကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားထားရမယ္။ လူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းေတြမွာ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြကုိ လူငယ္ ပရိသတ္ေတြက အမ်ားဆုံး အသုံးျပဳလာၾကတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ပထ၀ီ ေနေျမအပုိင္းအျခားအလုိက္ သုံးစြဲမႈ ပုိမ်ားႏုိင္တယ္။ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး သင့္ရဲ႕ အမႈအခင္းမွာ လူေတြက ပါ၀င္လာေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္မႈ ေပးတာ အၿမဲတမ္း အေကာင္းဆုံး မဟုတ္တာကုိေတာ့ သိထားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ အဲဒီလုိ ေနရာမ်ိဳးမွာ သင့္ရဲ႕ privacy (သို႔) လုံၿခံဳေရးအရ အႏၱရာယ္မ်ားႏုိင္တယ္၊ ဥပမာ အားျဖင့္ - အဲဒီလုိ ေနရာမ်ိဳးမွာ တင္ထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အလြဲသုံးစားျပဳမႈ တင္ပုိ႔ခ်က္ေတြ လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္၊ (သုိ႔) အခြင့္အေရးေတြကုိ ျမွင့္တင္ လႈပ္ရွားတဲ့ သူတခ်ိဳ႕ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကုိ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္တဲ့ အစုိးရေတြက တရားမ၀င္ လႈပ္ရွားမႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္တယ္။

ကြဲျပားတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ အလိုက္ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ အသံုးျပဳ တတ္ၾကတာကုိ သတိျပဳပါ။ Orkut ကုိ အသုံးျပဳတဲ့ လူအမ်ားစုဟာ ဘရာဇီးႏုိင္ငံက ျဖစ္ၿပီး၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာလည္း ေရပမ္းစားလာတယ္။ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ QQ ၊ ဂ်ပန္ႏုိင္မွာ Mixi ၊ ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံမွာ Cyworld စသျဖင့္ အသုံးျပဳၾကတယ္။ ကုိဆုိဗုိနဲ႔ ကုိဆုိဗန္ ေနရာေတြမွာ အေျခခ်ေနထုိင္တဲ့ လူငယ္ေတြဟာ MySpace (သုိ႔) Bebo တုိ႔ထက္ Hi5 ကုိ ပုိၿပီး အသုံးျပဳၾကတယ္။ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း ေဒသမွာ ျမင္ေတြ႔ရတဲ့ ရုပ္ပုံလႊာေတြ မတူညီၾကဘူး - အီရန္ လူမ်ိဳးေတြ အသုံးျပဳတဲ့ MySpace နဲ႔ Facebook စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ေထာင္ခ်ီတဲ့ မိတ္ေဆြေတြက အသုံးျပဳ ေနၾကသလုိ၊ ေဆာ္ဒီအေရဗ် လူမ်ိဳးေတြက Orkut ကုိ ပုိၿပီး ႏွစ္သက္ၾကတယ္။ MySpace နဲ႔ ပုံစံတူတဲ့ MuslimSpace လည္း ရွိတယ္။

Digg နဲ႔ Stumbleupon တုိ႔လုိ မဲထည့္ႏုိင္တဲ့ တျခား လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ အမ်ိဳးအစားေတြ ရွိတယ္။ စာမ်က္ႏွာေပၚက အေၾကာင္းအရာကုိ လူအေတာ္မ်ားမ်ားက အမွတ္ေပး လာတယ္ ဆုိရင္၊ စာမ်က္ႏွာေပၚကုိ လာေရာက္ၾကည့္ရႈသူေတြ တုိးပြားလာမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အြန္လုိင္း ေၾကာ္ျငာ ျမွင့္တင္ေရး နည္းလမ္း တခုကေတာ့ ေထာက္ခံအားေပးသူေတြက သင့္ရဲ႕ အမႈအခင္းနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြကုိ မဲေပး အမွတ္ေပးၾကဖုိ႔ တုိက္တြန္း အားေပးသြားဖုိလုိတယ္။

ထုတ္ျပန္ေၾကာ္ျငာပါ၊ အဆက္အသြယ္လုပ္ပါ


လက္ရွိ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ နည္းပညာရဲ႕ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈေတြထဲမွာ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြ (လူမႈေရး ကြန္ရက္ (သုိ႔) web 2.0 ကိရိယာေတြ) ပါ၀င္လာၿပီး၊ ကြန္ရက္ေတြမွာ သင့္ရဲ႕ ဘေလာ့ဂ္ကုိ ထုတ္ျပန္ေၾကာ္ျငာႏုိင္တယ္၊ တျခား ဘေလာ့ဂ္ေတြနဲ႔ ကြန္ရက္ေတြကုိ ခ်ိတ္ဆက္ႏုိင္တယ္၊ ဘေလာ့ဂ္ထဲမွာ အေၾကာင္းအရာေတြ ထပ္ထည့္ႏုိင္တယ္။ ေအာက္မွာ ေဖၚျပထားတဲ့ အခ်က္ေတြ အားလုံးဟာ သင့္ရဲ႕ ဘေလာ့ဂ္ကုိ ပရိသတ္ေတြထံ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းေကာင္းေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

Syndication (စုစည္းျဖန္႔ေ၀ျခင္း)

ဘေလာ့ဂ္ေတြကုိ Really Simple Syndication (ဆက္လက္ ဖတ္ရႈရန္) အသုံးျပဳၿပီး စုစည္းျဖန္႔ေ၀ႏုိင္တယ္။ အကယ္လုိ႔ WordPress (ဆက္လက္ ဖတ္ရႈရန္) (သုိ႔) Blogger.com ကုိ သုံးၿပီး ဘေလာ့ဂ္ကုိ တည္ေဆာက္ေနတယ္ ဆုိရင္၊ အလုိလုိ လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္တယ္။

လူမႈေရး ကြန္ရက္မွတ္သားျခင္း (Bookmarking)

သင့္အတြက္ အက်ိဳးရွိၿပီး တျခား သူေတြနဲ႔ ေ၀မွ်လုိတဲ့ ဘေဘာ့ဂ္ စာမ်က္ႏွာေတြ (သုိ႔) ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကုိ မွတ္သားႏုိင္တဲ့ ကိရိယာ ျဖစ္တယ္။ အင္တာနက္ browser ေပၚက 'bookmark' (သုိ႔) 'favourites' feature ကုိ သုံးစြဲတာနဲ႔ အတူတူ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္ ႏွစ္သက္တဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကုိ တျခား သူေတြ ျမင္ေတြ႔ႏုိင္ေအာင္ ထုတ္ျပန္ႏုိင္တယ္။ ဥပမာတခ်ိဳ႕ ကေတာ့ -
 
ဘေလာ့ဂ္ လမ္းညႊန္ေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး စိတ္၀င္စားဖုိ႔ ေကာင္းတဲ့ အမႈအခင္းေတြ အေၾကာင္းကုိ ေဖၚျပတဲ့ ဘေလာ့ဂါ အသင္းအဖြဲ႔ေတြကုိ ဆြဲေဆာင္ေလ့ရွိတဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြမွာ သင့္ရဲ႕ ဘေလာ့ဂ္ကုိ မွတ္ပုံတင္ထားႏုိင္တယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ -
 
Aggregators ဆုိတာ တင္ပုိ႔ခ်က္ အသစ္ေတြကို ဘေလာ့ဂ္ တခုခုမွာ အလုိအေလ်ာက္ ရွာေဖြစစ္ေဆးေပးတဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး တင္ပုိ႔ခ်က္ေတြကုိ လက္ငင္း စာရင္းျပဳစုေပးႏုိင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ တင္ပုိ႔ခ်က္ေတြဟာ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ေနမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ တျခားကေတာ့ ေဒသတြင္း အျဖစ္အပ်က္ (သုိ႔) အမႈအခင္းကုိ အေျခခံတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ သက္ဆုိင္ႏုိင္တယ္။

အာဖရိကမွာ ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဒသတြင္း အျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ အဓိကထားတဲ့ ဘေလာ့ဂ္ aggregators ေတြ ကေတာ့ -
 
  • Afrigator  – အာဖရိက တခြင္လုံးနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ aggregator ျဖစ္ၿပီး၊ အကယ္လုိ႔ အာဖရိကမွာ အေျခစုိက္တဲ့ ဘေလာ့ဂ္ တခုခုကုိ အသုံးျပဳေနတယ္ ဆုိရင္ ဒါဟာ မရွိမျဖစ္ လုိအပ္တယ္။
  • Kenya Unlimited (အေရွ႕အာဖရိက အပါအ၀င္)
  • ဘေလာ့ဂ္ အာဖရိက (Blog Africa)
     
  • Blogalaxia - စပိန္ဘာသာနဲ႔ ထုတ္လႊင့္ဖုိ႔ အထူးသင့္ေတာ္တယ္။
  • ကမၻာ့ လူထုအသံမ်ား (Global Voices) - ကမၻာအႏွံ႔အျပားက ဘေလာ့ဂ္ စာရင္းေတြနဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ပံ့ပုိးထားတယ္။

အြန္လုိင္း အသင္းအဖြဲ႔မ်ားကုိ အသုံးျပဳၿပီး ဘေလာ့ဂ္ကုိ ထုတ္ျပန္ေၾကာ္ျငာႏုိင္သလုိ တျခား ဘေလာ့ဂါ အသင္းအဖြဲ႔ေတြမွာ ပါ၀င္ႏုိင္တယ္။
 
အြန္လုိင္း မီဒီယာ သုိေလွာင္ေရး ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ဓါတ္ပုံေတြ၊ ဗြီဒီယုိေတြနဲ႔ podcasts လုိ႔ အသံဖုိင္ေတြ ပါ၀င္တဲ့ မီဒီယာေတြကုိ သိမ္းဆည္းႏုိင္တယ္၊ ေ၀မွ်ႏုိင္တယ္၊ ၾကည့္ရႈႏုိင္တယ္။
 
  • Flickr - ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ဓါတ္ပုံ သုိေလွာာင္ေရးနဲ႔ ေ၀မွ်ေရး ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ
  • Radio 4 All
  • Ourmedia

Web-Rings ဆုိတာ သင္ကုိယ္တုိင္ ပါ၀င္ႏုိင္၊ တည္ေဆာက္ႏုိင္တဲ့ ဘေလာ့ဂ္ အသင္းအဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္တယ္။ အမႈအခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး အေၾကာင္းကုိ ေဖၚျပတဲ့ web-rings ေတြ ေထာင္ခ်ီၿပီး ရွိတယ္။ Webring.com ကုိ ေလ့လာပါ။

လူမႈေရး / အသင္းအဖြဲ႔ဆုိင္ရာ သတင္း ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး ဘေလာ့ဂ္ တင္ပုိ႔ခ်က္ေတြ (သုိ႔) တျခား အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ တသီးပုဂၢလေတြဆီက တင္ပုိ႔ခ်က္ေတြကုိ တင္သြင္းႏုိင္၊ ေ၀မွ်ႏုိင္တယ္။
 
  • Multi –အာဖရိက လူမႈေရး သတင္း ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ
  • Newsvine – ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ သတင္း ကြန္ရက္ စာမ်က္နွာ

Carnivals ဆုိတာ လူမ်ိဳးေရးကုိ ဆန္႔က်င္တဲ့ ပြဲ (သုိ႔) အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ပြဲေတြရဲ႕ သီးျခား အေၾကာင္းအရာ (သုိ႔) အခ်က္အလက္ေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး ႏွစ္ပတ္ တႀကိမ္ (သုိ႔) လစဥ္တႀကိမ္ စုစည္းတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ကုိယ္ပုိင္ ျပဳလုပ္တဲ့ ပြဲကုိ စီစဥ္ၿပီး တျခား ဘေလာ့ဂ္ေတြ ပါ၀င္လာေအာင္ ဖိတ္ေခၚႏုိင္တယ္။ သင္ဖန္တီးလုိက္တဲ့ ပြဲကုိ ခ်က္ျခင္း မဖယ္ရွားပါနဲ႔။ အရွိန္ရလာဖုိ႔ အခ်ိန္နဲ႔ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈ ေပးဆပ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ က်င္းပတဲ့ ပြဲေတြ အေၾကာင္းကုိ ဒီေနရာမွာ ဖတ္ရႈႏုိင္တယ္

သင့္ရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္နဲ႔ ကုိက္ညီတဲ့ လူမႈဆက္ဆံေရး ကြန္ရက္ေတြကုိ ေရြးခ်ယ္နည္းနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ အြန္လုိင္း ေထာက္ခံလႈပ္ရွားမႈ အေၾကာင္း လြယ္ကူတဲ့ အျမန္ လမ္းညႊန္ခ်က္ထဲမွာ ဖတ္ရႈႏုိင္တယ္။

မွတ္ခ်က္မ်ားနဲ႔ spam


ဘေလာ့ဂါေတြက ႀကီးႀကီးမားမား က်ဴးလြန္တတ္ၾကတဲ့ အမွား တခုကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကုိ စပမ္း (spam)၊ (သုိ႔) မလုိလားအပ္တဲ့၊ မႏွစ္ၿမိဳ႕အပ္တဲ့၊ မဆီေလွ်ာ္တဲ့၊ (သုိ႔) စီးပြားေရး ေၾကာ္ျငာေတြလုိ မသင့္ေလွ်ာ္တဲ့ မွတ္ခ်က္ေတြ၊ တင္ဆက္မႈေတြကေန အကာအကြယ္ မေပးႏုိင္တာ ျဖစ္တယ္။ WordPress မွာ အသင့္ ထည့္သြင္းထားတဲ့ စပမ္း ကာကြယ္ေရး ကိရိယာ တခု ပါရွိၿပီး၊ စပမ္းေတြကုိ ဖယ္ရွားရာမွာ အသုံးျပဳတဲ့ စာလုံး အတိအက်ကုိ ေရးထည့္ႏုိင္တယ္။ မွတ္ခ်က္ေတြကုိ စိစစ္တဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ၿပီး၊ မလုိအပ္တဲ့ မွတ္ခ်က္ေတြကုိ ပယ္ဖ်က္ႏုိင္တယ္။ တေယာက္ေယာက္က သင့္နဲ႔ သေဘာထား မတုိက္ဆုိင္တဲ့ မွတ္ခ်က္မ်ိဳးကုိ ေပးလုိ႔ မဟုတ္ပဲ၊ သူတပါး အတြက္ ထိခုိက္နစ္နာေစတဲ့ စာလုံးမ်ိဳး သုံးစြဲလာတဲ့ အခါက်မွသာ Comment Moderation လုိ႔ ေခၚတဲ့ မွတ္ခ်က္ စိစစ္ေရးကုိ အသုံးျပဳပါ။ အကယ္လုိ႔ ဒီလုိ မၾကာမဏ လုပ္မယ္ဆုိရင္၊ သင့္ရဲ႕ ပရိသတ္ကုိ ဟန္႔တားေနသလုိ ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္။