လက္ကိုင္ဖုန္း လုံၿခဳံေရးနဲ႔ Privacy က႑

 

အထိခုိက္မခံတဲ့ (သုိ႔) အျငင္းပြားဖြယ္ အျဖစ္အပ်က္ေတြ အေတာအတြင္း လက္ကုိင္ဖုန္းကုိ အသုံးျပဳၿပီး ဗြီဒီယုိနဲ႔ ဓါတ္ပုံေတြကုိ အရုိက္ခံရတဲ့ လူေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးအေပၚ စုိးရိမ္မႈ သိသိသာသာ တုိးပြားလာႏုိင္တယ္။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္း အသိမ္းခံရတယ္၊ (သုိ႔) တျခားသူေတြကုိ ထိခုိက္နစ္နာေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာ ေတြ႔ရွိလာရတယ္ ဆုိရင္၊ ပိုင္ရွင္ကုိ အႏၱရာယ္ က်ေရာက္လာေစႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္အခ်ိန္မွာ မဆုိ သတိႀကီးႀကီးထားဖို႔ လုိအပ္တယ္။

အကယ္လုိ႔ ရိုက္ကူးထားတဲ့ မွတ္တမ္းေတြကုိ လက္ကိုင္ဖုန္း network ကေန တဆင့္ တင္ပို႔လုိက္တဲ့အခါ၊ အစိုးရနဲ႔ အာဏာပုိင္ေတြက ဖုန္းထဲမွာ ရွိတဲ့ လႈပ္ရွားမႈ ဓါတ္ပုံေတြကုိ လႊဲေျပာင္းေပးဖုိ႔ လက္ကိုင္ဖုန္း ၀န္ေဆာင္ေပးတဲ့ ဌာနေတြကုိ ဖိအားေပးလာႏုိင္တယ္။ ဆုိလုိတာက networks တခုလုံးမွာ သင္ တင္ပုိ႔လုိက္တဲ့ ရုပ္ပုံေတြကုိ လက္လႊဲေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္၊ ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံမွာ (၂၀၀၇ ၾသဂုတ္လမွာ အတည္ျပဳခဲ့တဲ့) ေၾကးနန္းဆက္သြယ္ေရး ၾကားျဖတ္နားေထာင္မႈ မူၾကမ္းအရ အစိုးရက လက္ကိုင္ဖုန္း ကြန္ရက္ေတြနဲ႔ အင္တာနက္ထဲက လႈပ္ရွားမႈကုိ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္ေအာင္ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေပးထားတယ္။ အကယ္လို႔ သုံးစြဲသူရဲ႕ လက္ကိုင္ဖုန္း နံပါတ္ဟာ လက္ကိုင္ဖုန္း network မွာ မွတ္ပုံတင္ထားတယ္ ဆုိရင္၊ သတင္းေတြကုိ ေပးပုိ႔ေနတဲ့ ‘ဖုန္းပိုင္ရွင္’ကို အလြယ္တကူ ရွာေဖြႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။

Networks ေတြကလည္း ဖြင့္ထားတဲ့ လက္ကုိင္ဖုန္းရဲ႕ တည္ေနရာကုိ အလုိအေလွ်ာက္ ေျခရာခံႏုိင္တယ္ (ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ဖုန္းေခၚဆုိမႈနဲ႔ စာတုိ ေပးပုိ႔ခ်က္ေတြကုိ လမ္းေၾကာင္း သတ္မွတ္ေပးဖို႔ ျဖစ္တယ္)။ ဆိုလိုတာက ဖုန္း သုံးစြဲသူ ေရာက္ရွိေနတဲ့ေနရာ အတိအက်ကုိ အခ်ိန္နာရီအလုိက္ ေျခရာခံ ညႊန္ျပႏုိင္တာကုိ ဆုိလုိတယ္။ အကယ္လုိ႔ ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ အာဏာပုိင္ေတြက တရားမ၀င္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈ အျဖစ္ သတ္မွတ္လုိက္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ဆႏၵျပမႈ တခုခု ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိရင္၊ (သုိ႔) စုေ၀းေနတဲ့ လူထုကုိ အစုိးရက ရက္ရက္စက္စက္ ျပဳက်င့္ေနမႈေတြကုိ ျမင္ေတြ႔ေနတဲ့ ေနရာမွာ လက္ကုိင္ဖုန္း သုံးစြဲေနသူ တဦးတေယာက္ ေရာက္ရွိေနတယ္ ဆုိရင္၊ သူတုိ႔အတြက္လည္း အႏၱရာယ္ က်ေရာက္ေစႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။

ကင္မရာပါတဲ့ လက္ကိုင္ဖုန္းေတြမွာလည္း ‘metadata’ လုိ႔ေခၚတဲ့ ဓါတ္ပုံ ရုိက္ကူးခဲ့တဲ့ ေနရာ၊ ရုိက္ကူးခဲ့တဲ့ ေန႔စြဲ၊ အခ်ိန္နဲ႔ ကင္မရာ အမ်ိဳးအစား (သုိ႔) သုံးစြဲခဲ့တဲ့ ဖုန္းအမ်ိဳးအစားေတြကုိ ပုံမွန္ သိမ္းဆည္းထားတယ္။ ဒါေတြဟာ JPEG စံႏွဳန္းရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ၿပီး၊ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ဓါတ္ပုံေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ အသုံးျပဳတဲ့ ဖိုင္ format ျဖစ္တယ္။ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကုိ - အေရးအခင္း တခုခုကုိ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အေနနဲ႔ သင္ ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္ေနရာမွာ ေရာက္ရွိေနေၾကာင္း သက္ေသျပဖုိ႔ - အသုံးျပဳႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အေျခအေန အေပၚ မူတည္ၿပီး မသင့္ေလွ်ာ္တဲ့အခ်ိန္လည္း ရွိႏုိင္တယ္။ ဒီဓါတ္ပုံထဲက အခ်က္အလက္ေတြကုိ ၾကည့္ရႈလုိ႔ မရေအာင္၊ တျခားသူေတြဆီ မေပးပုိ႔ခင္ ဖယ္ရွားေပးႏုိင္တဲ့ ကိရိယာေတြ ရွိတယ္။ JPEG Stripper လို႔ ေခၚတဲ့ အခမဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲကို ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္ၿပီး၊ ဓါတ္ပုံေတြထဲက metadata အခ်က္အလက္ေတြကို ဖယ္ရွားလုိ႔ ရတယ္။

လက္ကိုင္ဖုန္း လံုၿခံဳေရးအတြက္ စစ္ေဆးရမဲ့ စာရင္း

  • ဖုန္းလံုၿခံဳေရးအတြက္ ေသာ့ပိတ္ေပးတဲ့ ကုဒ္ေတြ (သုိ႔) PIN နံပါတ္ေတြနဲ႔ အၿမဲတမ္း ပိတ္ထားၿပီး လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားပါ။
  • ဖုန္းနဲ႔ ဘက္ထရီေပၚမွာ သင့္ရဲ႕ စာပို႔သေကၤတ၊ လမ္းနံပါတ္ (သို႔) အိမ္နာမည္ရဲ႕ အစပုိင္း အကၡရာစာလုံး ႏွစ္လုံးေလာက္ ေရးသားၿပီး လံုၿခံဳေရး-အမွတ္အသား ျပဳလုပ္ထားပါ။
  • ဖုန္း အသံုးျပဳတဲ့အခါ၊ သင့္ရဲ႕ ေဘးပတ္၀န္းက်င္ကို သတိထားပါ၊ လူစည္ကားတဲ့ေနရာ၊ မလုံၿခဳံတဲ့ ေနရာေတြမွာ အသုံးမျပဳမိေစနဲ႔။
  • ဖုန္းကုိ လူသူေရွ႕မွာ ထုတ္မျပပါနဲ႔။ သင္နဲ႔ တပါးထဲ အၿမဲတမ္း ေဆာင္ထားၿပီး ဒီတိုင္း ပစ္မထားပါနဲ႔။
  • ဂဏန္း ၁၅-လံုး ပါတဲ့ အမွတ္စဥ္ (သို႔) IMEI နံပါတ္ကုိ ဖုန္းထဲမွာ ေတြ႔ရွိႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါကုိ ဖုန္း ဘက္ထရီရဲ႕ ေနာက္ေက်ာမွာ ၾကည့္ရင္ ဂဏန္းလုံး ၁၅-လံုးကုိ ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္တယ္။ IMEI နံပါတ္နဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ေနာက္ထပ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေလ့လာခ်င္ရင္  wiki entry ကို ၾကည့္ပါ။ ဒီနံပါတ္ကုိ မွတ္ထားၿပီး ဖုန္းနဲ႔ သီးျခားစီ သိမ္းထားပါ။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္းအခုိးခံရတယ္ ဆုိရင္၊ ရဲေတြက ဒီ IMEI နံပါတ္ကုိ အေျခခံၿပီး ေျခရာခံေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။

ေနာက္ထပ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေလ့လာခ်င္ရင္ လက္ကုိင္ဖုန္း-ေသတၱာထဲက လုံၿခဳံေရး အခန္းကုိ ျဖစ္ျဖစ္ (သုိ႔) တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအတြက္ လုံၿခဳံေရး သိေကာင္းစရာ ကို ျဖစ္ျဖစ္ ၾကည့္ရႈပါ။

ေနာက္ထပ္္ အခ်က္အလက္မ်ား

လက္ကိုင္ဖုန္း နည္းပညာကို လုပ္ငန္းခြင္မွာ အသုံးျပဳလုိတဲ့ စည္းရုံးလႈပ္ရွားသူေတြအတြက္ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ Tactical Tech ရဲ႕ လက္ကုိင္ဖုန္း - ေသတၱာ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ေလာ့လာ ဖတ္ရႈႏုိင္တယ္။